Eiríkur Bergmann Einarsson. 24. stundir, 11. júlí 2008.

 

Snertu nefiğ meğ fingri eğa vasaklút
 

 

Menn hafa löngum haft löngun til ağ vita sitthvağ um náungann, athuga hvağ hann ağhefst. Sumir eru meira ağ segja haldnir svokallağri gægjuhneigğ. Í gegnum tíğina hafa ríki heims haft mismikinn áhuga á ağ hafa eftirlit meğ şegnum sínum. Şrátt fyrir einstaka símhleranir í kalda stríğinu hefur íslenska ríkiğ sem betur fer ekki veriğ jafn illa haldiğ og sum önnur af şeim skæğa samfélagssjúkdómi sem eftirlitsáráttan er. Ağ minnsta kosti ekki hingağ til.

 

Eins og önnur lığræğisríki Vesturlanda hefur íslenska ríkiğ byggt á hugmyndinni um frelsi einstaklingsins, ağ ríkiğ eigi ekki ağ vera ofan í hvers manns koppi. Şetta hefur şó veriğ ögn ağ breytast. Eftir atburğina í Bandaríkjunum 11. september 2001 hafa stjórnvöld sumra Vesturlanda nefnilega fengiğ snaraukinn áhuga á hvers konar eftirliti. Allra handa njósnum. Svo virğist sem um fjölşjóğlegan faraldur sé ağ ræğa, slík hefur útbreiğsla eftirlitsvírusins orğiğ síğustu ár. Sífellt er veriğ ağ auka viğ eftirlit meğ einstaklingum. Varla hægt ağ ferğast lengur.

 

Eftirlitssveitir

 

Undanfarnar tvær vikur hef ég veriğ á dulitlu ferğalagi. Frá Íslandi, til Englands, yfir til Berlínar og svo aftur í gegnum London til Slóveníu. Á şessu stutta ferğalagi hef ég í ekki færri en tuttugu skipti şurft ağ sanna meğ opinberum pappírum ağ ég sé ég, ellefu sinnum fariğ í gegnum vopnaeftirlit. Fariğ úr skónum, tekiğ af mér beltiğ og snúiğ mér í hring; allt til ağ şóknast fjölmönnum eftirlitssveitum Vestrænna lığræğisríkja. Látiğ hirğa af mér bæği raksápu og hársápu (sic!) Og hafi hafi nokkurt yfirvald virkilega áhuga, sem mér er raunar til efs, er líkast til hægt ağ kortleggja ferğir mínar, neyslu og lifnağarhætti meğ upplısingum úr farsíma, tölvu og greiğslukortum.

 

Íslensk stjórnvöld hafa ekki fariğ varhluta af şessu nıtilkomna eftirlitsæği. Til ağ mynda er şağ nokkuğ reglulegur viğburğur ağ dómsmálaráğherra boği aukiğ eftirlit. Nıjasta áætlunin er ağ setja á fór einhvers konar öryggisgreiningardeild ríkisins, eitthvağ şjóğaröryggisbatterí. Mér dettur ekki í hug ağ líkja şví apparati viğ Öryggisşjónustu Austur-Şıska alşığulığveldisins, STASI, en hlutverkiğ er samt şağ sama. Ağ vernda öryggi şjóğarinnar/ríkisins meğ forvirkum rannsóknarúrræğum, eins og íslenski dómsmálaráğherran hefur şıtt şağ hugtak. Hins vegar, şegar ég var ağ skoğa mig um í Berlín núna í vikunni , fór ég ağ velta fyrir mér hvernig svona eftirliti yrği háttağ.

 

Strjúktu hár

 

Í höfuğstöğvum STASI viğ Normannenstrasse í Austur-Berín, sem nú hefur veriğ breytt í safn, er ağ finna leiğbeiningarblağ sem STASI-liğar notuğu viğ eftirlisstörf á vettvangi, svo şeir gætu komiğ skilaboğum sín á milli. Ég vona svo sannarlega ağ neğanfylgjandi leiğbeiningar Austur-şısku öryggisşjónustunnar komi şeirri íslensku ekki ağ nokkru einasta gagni. En şær voru svona:

 

1. Passağu şig! Viğfangsefniğ er ağ koma.
- Snertu nefiğ meğ fingri eğa vasaklút.

 

2. Viğfangsefniğ heldur áfram, fer lengra, eğa fer frammúr.
- Strjúktu hár meğ hönd, eğa lyftu hatti á höfği örlítiğ.

 

3. Viğfangsefniğ stendur kyrrt.
- Legğu ağra hönd á bak eğa maga.

 

4. Eftirlitsfulltrúi vill hætta eftirliti şar sem gervi hans er ógnağ, hætta á ağ upp um hann komist.
- Beygğu şig niğur og reimağu skónna upp á nıtt.

 

5. Viğfangsefniğ snır viğ, kemur aftur.
- Settu báğar hendur á bak eğa maga.

 

6. Eftirlisfulltrúi vill ræğa viğ liğsforingja á vakt eğa ağra eftirlitsfulltrúa sem taka şátt í eftirlitsverkefninu.
- Taktu fram skjalatösku eğa álíka og skoğağu innihald hennar.